بدون دسته

ارزیابی در مورد تعویض نام

ارزیابی در مورد تعویض نام
تعویض نام و یا همان تغییر اسم امروزه با تغییر سبک زندگی افراد به خصوص در کشورهای جهان سوم بسیار شایع شده و رواج پیدا کرده است. ممکن است شما هم جز یکی از همین افرادی باشید که تمایل به تغییر دادن نامشان دارند. دانستن قواعد و قوانین مخصوص تعویض نام، پروسه و مراحل اداری و قانونی آن، هزینه ی آن و…می تواند تاثیر به سزایی در تصمیمات شما و یا هر شخص دیگری که به دنبال تغییر دادن نامش است، بگذارد. در ادامه در خصوص تمامی جزئیات این موضوع صحبت خواهیم کرد.

دلایل تغییر نام

در کشور ایران و به طور کلی بسیاری از کشورهای جهان سوم و علی الخصوص کشورهای خاورمیانه، موارد بسیاری پیش می آید که نام های عجیب و غریبی را می شنویم که گاهی اوقات دارای معانی بسیار ناشایستی هستند و گاهی اوقات نیز بیشتر شبیه شوخی به نظر می آیند تا اینکه نام یک انسان باشند.

در چنین مواقعی معمولا افراد به دلیل این نام های نامناسب دچار کاهش اعتماد به نفس و در مواردی حتی طرد شدگی از سوی جامعه می شوند. فرض کنید که فردی نام و یا فامیل نامناسبی دارد، در این صورت شانس ازدواجش، دوست یابی، شرکت در مراسمات و یا مسابقاتی که امکان شنیده شدن نامش را افزایش می دهد و به طور کلی شرکت در جریانات اجتماعی، برای او بسیار کاهش پیدا می کند. در چنین اوضاعی او به فکر عوض کردن اسم و یا فامیلی اش می افتد.

شرایط تعویض نام

شرایط تغییر اسم شامل چند مورد می شوند که در صورت داشتن این شرایط می توانید برای تغییر نام خود اقدام کنید، بنابراین پیش از هرگونه اقدامی برای عوض کردن نام خود سعی کنید تا از داشتن این شرایط مطمئن شوید و هزینه بی موردی را انجام ندهید.

۱-شرط سنی

برای تعویض نام یک شرط اصلی و اساسی وجود دارد و آن هم بالاتر بودن سن فرد از ۱۸ سال است. در غیر این صورت ۳ حالت دیگر وجود دارند که در ادامه بیان شده اند:

در صورتی که سن فرد به بالای ۱۸ سال نرسیده است و زیر این سن قرار دارد، باید حکم رشد را دریافت کرده باشد.
در صورت کمتر بودن سن فرد از ۱۸ سال و نداشتن حکم رشد، جد یا جد پدری می تواند با ارائه دادن شناسنامه خودش، برای افراد زیر ۱۸ سال اقدام به تعویض نام کند.

در صورتی که فرد تحت تکفل فردی دیگر باشد، سرپرست و قیم قانونی او باید این مسئولیت را بر عهده بگیرد.

۲-تعداد زمان تعویض نام

برای تعویض نام بایستی نخستین باری باشد که اقدام به تغییر اسم خود می کنید. در غیر این صورت امکان تغییر مجدد نام وجود ندارد.

۳-اسم مقدس

در صورتی که نام شما یکی از نام های مذهبی و مقدس به شمار می رود، نمی توانید تقاضای تغییر آن را بدهید؛ یا حداقل در صورتی امکان تغییر آن را دارید که با نام مقدس و مذهبی دیگری آن را عوض کنید.

۴-نام های توهین کننده

برخی از اسامی وجود دارند که در قانون اساسی به منزله توهین به مقدسات و شرع مقدس و همچنین نظام جمهوری اسلامی در نظر گرفته می شوند؛ چنین اسامی را نمی توان به عنوان نام انتخابی برگزید.

۵-اقلیت های دینی

در کشور ایران اقلیت های مختلفی زندگی می کنند. مسلما این موضوع کاملا طبیعی است که هر کدام از این اقلیت ها و فرهنگ ها دارای اسامی خاص خودشان باشند. در صورتی که فرد جز یکی از اقلیت های مذهبی و یا فرهنگی موجود در کشور باشد که مطابق قانون جمهوری اسلامی به رسمیت شناخته شده است و نام انتخابی فرد نیز توهین کننده به نظام جمهوری اسلامی و اسلام نباشد، فرد می تواند نام مورد نظرش را با نام اصلی عوض کند.

۶-سیادت

سیادت فرد و یا همان سید بودن فرد یکی دیگر از مواردی است که نمی توان آن را تغییر داد و در تعویض نام مورد قابل پذیرشی محسوب نمی شود. در صورتی که در شناسنامه پدر و مادر فرد نام سید ذکر شده باشد و یا آن که سید بودن فرد از لحاظ شرعی ثابت شود، در شناسنامه خود فرد نیز حتی پس از تغییر یافتن نام، باید سیادت ذکر شود.

لیست اسامی قابل تغییر

برای آن که بتوان نام را تغییر داد، نیاز به رای قاضی و دادگاه مربوطه است؛ اما برخی از اسامی هستند که بدون نیاز به این رای می توان به سادگی آن ها را تغییر داد. در ادامه این بخش در خصوص این نوع از اسامی بیشتر توضیح داده شده است.
۱-هتاک حیثیتی جمهوری اسلامی

برخی از اسامی هستند که بنا بر بیسوادی و یا نا آگاهی خانواده ها بر روی افراد گذاشته شده اند و امروزه هتک حرمت محسوب می شوند. عبدالات و عبدالعزی دو مورد از این اسامی محسوب می شوند. زیرا لات و عزی دو بت بزرگ در دوران جاهیلیت محسوب میشدند.

۲-نام های مرکب نامتعارف

در گذشته نام های مرکب همچون محمد حسین، امیر طاها و…به وفور شنیده می شدند؛ امروزه نیز نام های مرکبی همچون نازنین زهرا، نازنین فاطمه و…وجود دارند که به صورت عرف درآمده اند؛ اما برخی از اسامی هستند که علی رغم مرکب بودن، به هیچ عنوان متعارف نبوده و در جامعه استفاده نمی شوند. این گروه از اسامی را نیز می توان به سادگی تغییر داد. برخی از نمونه های این اسامی عبارت هستند از: سعید بهزاد، فاطمه شهره، علی عرفان و…

۳-عناوین لشکری و کشوری

برخی از اسامی هستند که امروزه به عنوان عناوین و درجه های نظامی مورد استفاده هستند. سروان، سرتیپ، سرلشگر و…جز این اسامی به شمار می روند. در صورتی که فرد دارای یکی از این عناوین باشد می توان به سادگی درخواست تعویض نام آن را صادر کرد و نام را عوض نمود.

۴-القاب قدیمی

برخی از لقب ها هستند که در گذشته برای انسان های بزرگ و نامدار استفاده می شدند و در همان زمان ها نیز به عنوان اسم برای نوزادان انتخاب می شدند؛ وجود این القاب برای افراد ناشایست است و می توان آن ها را تغییر داد. از جمله این اسامی می توان به سلطان علی، شوکت الملوک، حاجیه سلطان و…اشاره کرد.

۵-اسامی غیر قابل پذیرش و مستهجن

مسلما شما نیز اسم هایی را شنیده اید که برایتان بسیار عجیب و در موارد بسیاری خنده دار یا حتی تنفر آمیز بوده اند و اولین سوالی که در ذهنتان شکل گرفته است، این است که والدین این فرد با چه فکری چنین نامی را برای او انتخاب کرده اند؟ این نوع اسامی خود شامل چند گروه جداگانه می شوند که بهتر بتوان آن ها را تشخیص داد:

الف) گروه اول اسامی هستند که کرامت انسانی را زیرپا گذاشته و نوعی خوی حیوانی را به انسان نسبت می دهند: به طور مثال نام های گرگعلی، قوچعلی و…را زیاد شنیده ایم که می توان گفت چنین اسامی توهین به شرع مقدس بوده و نیازمند تغییر هستند.

ب)نام هایی که در عرف و فرهنگ این جامعه مورد پذیرش نیستند و در واقع صفات منفی انسانی را نشان می دهند، در بخش تعویض نام قابل پذیرش بوده و قابل تغییر هستند: لات، خونریز، جاهل و…نمونه های این مورد هستند.

پ)در گذشته شاید نامی همچون صد تومانی بسیار جالب هم بوده باشد، اما این برای زمانی است که صد تومان پول خریدن یک روستای کامل به شمار می رفته است. امروزه اگر چنین نامی بر روی کسی باشد، بیشتر حالت تمسخر و استهزا دارد. از دیگر نام های این رسته می توان به کنیز، گدا، غلام و…اشاره کرد.

ت) دسته چهارم از نام های قابل تغییر آن هایی هستند که نام با جنسیت فرد مطابقت ندارد. در فرهنگ کشور ما نام هایی همچون ماشالله، نصرت و…غالبا برای مردان انتخاب می شوند و نام هایی همچون اکرم، اشرف و…نیز برای زنان؛ اما هنوز هم خانم ها و آقایان بسیاری هستند که چنین نام هایی دارند؛ در این صورت آن ها می توانند به سادگی درخواست تغییر نام خود را بدهند.

ث)اسامی که کلمات زائد و غیر ضروری دارند، گروه بعدی هستند. به طور مثال قوچ علی، گرگ علی و…می توانند درخواست حذف قسمت اضافی نام خود را بدهند.

ج)گویش های نادرست و ثبت این موارد نادرست نیز جز مواردی هستند که می توان درخواست تعویض نام آن ها را داد. ممکن است در شهرهای مرکزی و شهرهایی که زبان فارسی معیار در آن ها رواج دارد این موارد بسیار نادر باشند؛ اما در شهرهایی با لهجه ها و گویش های مختلف بیشتر دیده می شوند، چنین مواردی بیشتر به چشم می آیند. نام “زهراب” یکی از نام های محلی است که ممکن است به علت نا آگاهی مامور ثبت احوال به نام “سهراب” تغییر پیدا کرده باشد. در این صورت فرد می تواند به اداره ثبت احوال مراجعه کرده و درخواست تغییر نام خود را بدهد.

چ)گاهی اوقات به دلایلی همچون فوت یکی از والدین، نام او را بر روی فرزندش می گذارند. در چنین شرایطی فرد می تواند تتقاضای تغییر نام خود را بدهد.

ح)علاوه بر هم نام بودن فرد با یکی از والدین، امکان هم نام بودن فرد با یکی از خواهران و یا برادرانش نیز وجود دارد که باز هم می توان در چنین شرایطی درخواست تغییر و تعویض نام را داشت.

خ)در گذشته به علت وجود سواد قرآنی، اغلب مردم تنها قادر به خواندن اسامی قرآنی و عربی بودند؛ بنابراین گذاشتن اسامی عربی همچون رحمن، اسمعیل و…بر روی افراد دور از ذهن نبود. می توان چنین نام هایی را به صورت فارسی آن ها یعنی رحمان، اسماعیل و…بازگردانی کرد.

د)تغییر دین یکی دیگر از مواردی است که بر طبق آن می توان نام را تغییر داد. ممکن است فرد پیش از آن که مسلمان شود، دین زرتشتی، یهودی، مسیحی و…داشته باشد و پس از تغییر دینش به اسلام تمایل به تغییر نامش داشته باشد؛ در این صورت و با داشتن تاییدیه مراجع ذیصلاح و مربوط به این حوزه می تواند نامش را تغییر دهد و از بین اسامی متعارف بین مسلمانان انتخاب نماید.

ه)مورد بعدی در تعویض نام بیشتر در بین افراد ساکن در ایران که تابعیت دیگر کشورهای همسایه را دارند، دیده می شود. به طور مثال گذاشتن نام روزهای هفته بر روی بچه ها یکی از مواردی است که در بین این افراد مرسوم است و فرد یا قیم و ولی قانونی او می تواند در صورت تمایل آن را تغییر دهد.

ی) تغییر جنسیت فرد مورد بعدی و در واقع مورد آخری در خصوص نام های قابل تغییر است. در صورتی که فرد تغییر جنسیت داده و با توجه به مستندات بتواند آن را اثبات کند، می تواند درخواست تغییر نام خود را به یکی از نام های مورد قبول ثبت احوال بدهد.

شرایط تغییر نام فامیلی

همان طور که در خصوص تغییر اسم کوچک افراد و تعویض نام آن ها، قواعد و قوانین خاصی وجود دارد، در مورد تغییر نام فامیلی نیز قواعد مخصوص به آن وجود دارد. در پنج مورد فرد می تواند درخواست تغییر نام فامیلی خود را بدهد که در صورت تایید اقدام به تغییر آن کند. این ۵ مورد در ادامه توضیح داده شده اند.

۱-برخی از نام های خانوادگی از دو جز تشکیل شده اند. گاهی اوقات یکی از اجزای فامیلی شامل عدد یا صفت تفضیلی یا مطلق می شود. از جمله این موارد می توان به فامیلی هایی همچون اسلام نژاد کامل، دو اصل شیرازی و…اشاره کرد.

۲-بعضی از نام های فامیلی شامل کلماتی هستند که در واقع نشانگر صفات ناپسند و منفی هستند که می توان درخواست حذف این صفات و یا تغییر آن ها را داد. به ظور مثال می توان به فامیلی هایی همچون گداپور اشاره نمود.

۳-نام خانوادگی که شامل نام های خارجی می شوند هم قابلیت تغییر دارند.

۴-نام هایی که مخالف ارزش های دینی هستند، مورد چهارم از فامیلی های قابل تغییر هستند.

۵-و مورد آخر که جز نام های فامیلی قابل تغییر محسوب می شود، مربوط به آن گروه از نام های خانوادگی می شود که انحصارا نشان دهنده مکان خاصی هستند. چنین فامیلی هایی معمولا در ایران به وفور دیده می شوند و گاهی اوقات افراد به هیچ وجه تمایلی به تغییر آن ندارند. از جمله این نام های خانوادگی می توان به مواردی از قبیل کرجی، تهرانی، تبریزی و…اشاره کرد.

سخن پایانی
در خصوص تعویض نام و یا همان تغییر دادن اسم کوچک و اسم فامیلی قواعد و قوانین خاصی وجود دارند که هر کدام از آن ها را به صورت کامل و جامع در قسمت های بالایی توضیح دادیم. در صورتی که اسم کوچک یا نام فامیلی شما جز هیچکدام از این موارد نبود، می توانید به اداره ثبت احوال نزدیک به محل سکونت خود مراجعه کرده و شرایط خودتان را برای آن ها توضیح دهید تا بتوانید راهنمایی های لازم را دریافت کنید.

نمایش کل مطلب

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

همچنین ببینید

بستن
دکمه بازگشت به بالا
به کمک نیاز داری؟ با ما در تماس باشید!
شروع گفتگو
سلام! برای چت در WhatsApp روی یکی از اعضای زیر کلیک کنید
بستن